काठमाडौं । वैकल्पिक शक्तिका रुपमा विशाल आश गरिएको रास्वपा अहिले आन्तरिक विवादको चंगुलमा फसेको छ । खासगरी पार्टी महामन्त्री मुकुल ढकालले फरक मत राख्न थालेपछि रास्वपामा विवाद बढेको हो । पार्टीको नीतिअनुसार नै देश दौडाहा गरेर महामन्त्री ढकालले ल्याएको रिपोर्टपछि रास्वपामा खैलाबैला मच्चिएको हो ।
जब प्रतिवेदनमा महामन्त्री ढकालले राजनीतिक, सैद्धान्तिक र संगठनात्मक क्षेत्रमा व्यापक सुधार नगरे पार्टीको भविष्य नै समाप्त हुनसक्ने चेतावनी दिए, तब पार्टीमा विवादले उग्र रुप लियो ।
महामन्त्री ढकालले प्रतिवेदनमा पार्टीको एजेन्डा, आन्तरिक प्रशासन, समन्वय विधि, संगठनात्मक ढाँचा र संरचना तथा आगामी कार्यदिशाबारे सुझाव पनि दिएका थिए । जसलाई पार्टी सभापति रावि लामिछानेले पचाउन सकेनन् । र विवाद बढ्यो ।
उत्कर्षमा पुगेको विवाद बुधबारदेखि सुरु भएको पार्टी केन्द्रीय समितिमा बैठकमा छताछुल्ल भयो । महामन्त्री ढकाललाई प्रतिवेदन पेश गर्न नै दिइएन । बैठकमा उनी विरोधस्वरुप मुखमा पट्टी बाँधेर बसे ।
खासमा इलाम २ को उपनिर्वाचनको निराशाजनक परिणामपछि रास्वपा सचिवालय बैठकले देशभरको जनमत बुझ्न महामन्त्री ढकाललाई समीक्षा यात्रामा पठाएको थियो । र, उनले पुराना दलभन्दा अरु स्वतन्त्रहरूसँग सहकार्यको हात बढाउनु रास्वपाको हितमा हुने पनि प्रतिवेदनमा उल्लेख थिए । रास्वपालाई ‘रविको पार्टी’ बनाउने कि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी बनाउने भन्ने ढकालको प्रश्नले सभापति लामिछानेलाई गहिरो ढंगमा प्रहार गरेको छ ।
ढकालले प्रतिवेदनमा स्वतन्त्र पार्टीको मर्म हराएको, अन्य पार्टीभन्दा फरक हुन नसकेको, पुराना शक्तिसँगै सम्झौता गरेर अगाडि बढेको, सांसददेखि मन्त्रीसम्मको भूमिका कमजोर भएको भनेर निर्मम समीक्षा गरिएको छ । प्रतिवेदनमा प्रदेश संरचना खारेजी, बलियो स्थानीय सरकार, प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारीदेखि प्रशासन सुधारसम्ममा पार्टीले संशोधन गर्नुपर्ने एजेन्डाहरूको बारेमा पनि औँल्याइएको छ ।
हुन पनि हो, स्थापनाको ६ महिनामै अनपेक्षित सफलता हात पारेको रास्वपा दोस्रोपटक सरकारमा गएको तीन–चार महिनामै नराम्ररी स्खलित भएको छ । पहिलोपटक गृहमन्त्री हुँदा नागरिकता कसुरमा दोषी प्रमाणित भएपछि दोस्रोपटक चुनाव लडेर फेरि गृहमन्त्री भएका लामिछानेले चार महिनामा देखिने खालको केही पनि काम गर्न सकेनन् । श्रम, शिक्षा जस्ता महत्वपूर्ण मन्त्रालय सम्हाले पनि रास्वपाले कुनै नवीन योजना ल्याउन सकेन । वैकल्पिक भनिएको शक्ति पुरानै ढर्राको भएपछि महान्त्री ढकालले कटाक्ष गरिरहेका छन् ।
कतिपयले महामन्त्री ढकालले पार्टी फुटाउन खोजेको टिप्पणी पनि गरिरहेका छन् । ढकालमा बढेको घमण्डका कारण पार्टी नीतिविरुद्ध प्रतिवेदन आएको रास्वपाका कतिपय नेताहरुको ठम्याइ छ । तर, यति कठोर प्रतिवेदन ल्याउने ढकालविरुद्ध कति छन् त कार्यकर्ता ? धेरैको चासो छ ।
खासमा ढकाल चिकित्सक हुन् । सञ्चारकर्मी हुँदा रवि लामिछानेको पहलमा बनेको कालिकोटको रास्कोट अस्पतालमा काम गरिरहेका ढकाललाई रास्वपाको महामन्त्रीसँगै प्रवक्ताको जिम्मेवारी दिइएको थियो । तत्कालीन समयमा लामिछाने र ढकालको सम्बन्ध एकदमै सुमधुर मात्रै होइन, ढकाल लामिछानेको विश्वासपात्र नै थिए ।
पछिल्लो समय पार्टीमा सभापति लामिछानेको मात्रै राइँदाइँ भएपछि ढकाललाई खपिनसक्नु भएको थियो । पार्टीलाई रविको कम्पनी जस्तो बनाएकोप्रति उनको पहिलोदेखि नै असन्तुष्टि थियो । हुन पनि रास्वपामा रविविरुद्ध आवाज निकाल्नु चानचुने आँटको कुरा थिएन, जहाँ अहिले स्वर्णिम वाग्ले र विराजभक्तहरु पनि अघोषितरुपमा मुखमा पट्टी बाँधेरै अडिएका छन् । तर, अहिले मुकुलको पछाडि कोही पनि अरु पदाधिकारी र केन्द्रीय सदस्य खुलेका छैनन् । यद्यपि, उनलाई धेरैको मौन समर्थन रहेको बुझिएको छ ।
कता हराए तोसिमा र सविता ?
प्रतिनिधिसभा चुनाव र त्यसपछिको केही समय रास्वपामा सबैभन्दा चर्चा हुने पात्र थिए, ललितपुरबाट चुनाव जितेकी तोसिमा कार्की र काठमाडौंबाट चुनाव जितेकी सोविता गौतम । सुरुसुरुमा उनीहरु संसदमा पनि खुब बोल्थे । लेखेर लगेका कुरा मिलाइमिलाइ पढ्थे । तर जब रास्वपा सरकारमा गयो, तब उनीहरुको मुखमा बुझो लाग्यो ।
समानुपातिकबाट आएकालाई मन्त्री बनाउने तर प्रत्यक्ष चुनाव जितेकालाई भाउनै नदिने गर्दा पनि उनीहरु केही बोलेनन् । पछिपछि आएका मान्छेहरु पार्टी पदाधिकारी हुने तर कठिन अवस्थामा चुनाव लडेर जितेकालाई बेवास्ता गर्दा पनि उनीहरु बोलेनन् । र, पार्टी सरकारमा गएपछि त बोल्ने कुरा नै सबै खोसियो ।
हो, नागरिकले अत्यधिक आश गरेको रास्वपा यतिछिट्टै यसरी स्खलित नहुनुपर्ने थियो । तर दुर्भाग्य, रास्वपा नागरिकको चाहनाअनुकुल हुन सकेन । हुनतः फेरि पनि भाषा मिलाएर बोलेपछि पत्याउने खालकै नागरिक भएको देश हो, यो ।
